Sözlük
Güç elektroniği, Türkçe
Yazılarda geçen 62 terim. Her birinde tek cümlelik tanım, hesabı denetlenmiş sayılı bir örnek, sık yapılan yanlış ve terimin geçtiği yazılar var.
62 terim
A
- Acil durdurmaEmergency stop (E-stop)Tehlike anında robotun hareketini durduran, butondan sürücülere kadar donanımla kurulmuş zincir.
- Akım dalgalanması (ripple)Current ripplePWM ile sürülen bir bobinde ya da motor sargısında akımın her anahtarlama periyodunda inip çıkması.
- Akım döngüsüCurrent loopMotor akımını ölçüp hedefle karşılaştıran ve her periyotta yeni bir PWM komutu hesaplayan en hızlı kontrol döngüsü.
- Alan yönlendirmeli kontrol (FOC)Field-oriented controlFaz akımlarını ölçüp rotorun açısına göre döndürerek, motoru tork ve mıknatıslanma bileşenleriyle ayrı ayrı kontrol eden yöntem.
- Anahtarlama frekansıSwitching frequencyGüç anahtarlarının saniyede kaç kez açılıp kapandığı.
B
- Bakır kaybı (I²R kaybı)Copper loss, I²R lossAkımın bir iletkenin direncinde ısıya dönüşen gücü: P = I² × R.
- Bara (DC bara)DC bus, DC linkBataryadan ya da doğrultucudan gelen ve güç kartlarının beslendiği ortak DC hat.
- Batarya yönetim sistemi (BMS)Battery management systemHücre gerilimlerini ve sıcaklıklarını ölçen, hücreleri dengeleyen ve gerekirse akımı kesen devre.
- Boşaltma direnciBleeder resistorGüç kesildikten sonra kondansatörleri güvenli bir gerilime boşaltmak için baraya kalıcı olarak bağlanan direnç.
- Bükümlü çiftTwisted pairGidiş ve dönüş iletkenlerinin birbirine sarılarak döşendiği kablo düzeni.
D
- Darbe genişlik modülasyonu (PWM)Pulse-width modulationBir anahtarı sabit frekansta açıp kapatarak, açık kalma oranıyla ortalama gerilimi ayarlama yöntemi.
- DC-DC dönüştürücüDC-DC converterBir DC gerilimi, anahtarlama ve manyetik eleman kullanarak başka bir DC gerilime çeviren devre.
- Değer düşürme (derating)DeratingBir parçayı etiketindeki sınırın belirli bir oranında çalıştırarak ömrünü ve güvenilirliğini artırma kuralı.
- Düşük besleme sıfırlaması (brown-out)Brown-out resetBesleme gerilimi bir eşiğin altına düşünce mikrodenetleyiciyi güvenli biçimde yeniden başlatan koruma.
E
- Elektromanyetik uyumluluk (EMC)Electromagnetic compatibilityBir cihazın çevresine izin verilenden fazla gürültü yaymaması ve çevredeki gürültüden etkilenmemesi.
- Elektronik hız kontrolcüsü (ESC)Electronic speed controllerDronlarda ve hobi araçlarında fırçasız bir motoru süren küçük üç fazlı motor sürücüsü.
- Enkoder (mutlak enkoder)Encoder, absolute encoderMotorun ya da eklemin açısını ölçen sensör; mutlak enkoder açıyı güç kesilip gelse de bilir.
- En büyük güç teoremiMaximum power transfer theoremBir kaynaktan en çok güç, yük direnci kaynağın iç direncine eşit olduğunda çekilir; o noktada verim yüzde 50'dir.
- Eşdeğer seri direnç (ESR)Equivalent series resistanceGerçek bir kondansatörün içinde, kapasiteyle seri duruyormuş gibi davranan küçük direnç.
- EtherCATEtherCATStandart Ethernet donanımı üzerinde çalışan, mesajın her düğümden geçerken anında işlendiği gerçek zamanlı endüstriyel ağ.
- EviriciInverterDC barayı, istenen frekans ve genlikte AC'ye, robotlarda çoğunlukla üç faza çeviren güç katı.
G
- Galyum nitrür (GaN) transistörGallium nitride transistorSilisyumdan çok daha hızlı anahtarlanan, aynı dirençte daha küçük ve daha az kapı yükü olan güç transistörü.
- Gerilim bölücüVoltage dividerSeri bağlı iki dirençle bir gerilimin belirli bir oranını elde eden devre: V_çıkış = V_giriş × R_alt / (R_üst + R_alt).
- Gerilim sıçraması (surge)Voltage surgeBarada milisaniyeler ile onlarca milisaniye süren, normal gerilimin birkaç katına çıkan yüksek enerjili aşırı gerilim.
- Geri kazanımlı frenlemeRegenerative brakingMotorun frenlerken jeneratör gibi çalışıp enerjiyi bataryaya ya da baraya geri vermesi.
- Geri sürülebilirlikBackdrivabilityBir eklemin, motoru çalışmıyorken dışarıdan itilince dönebilmesi.
- Güç dağıtım kartıPower distribution board (PDB)Bataryadan gelen gücü sigorta, ön şarj, kontaktör ve akım ölçümüyle birlikte sürücülere dağıtan kart.
- Güvenlik lazer tarayıcısıSafety laser scannerRobotun önünde yatay bir düzlemi lazerle tarayan ve tanımlı alana bir şey girerse robotu durduran sertifikalı sensör.
- Güvenli tork kesme (STO)Safe torque offMotorun tork üretmesini, MOSFET ya da IGBT'leri süren sinyali donanımla keserek engelleyen güvenlik fonksiyonu.
I
İ
- İç dirençInternal resistance (DCIR)Bir kaynağın, örneğin bir bataryanın içinde akımla birlikte gerilim düşüren ve ısı üreten seri direnç.
- İnsansı robotHumanoid robotİnsan biçiminde, iki bacak üzerinde yürüyen ve gövdesinde 20 ile 40 aktüatör taşıyan robot.
- İş birlikçi robot (cobot)Collaborative robotİnsanla aynı alanda, aralarında çit olmadan çalışmak için tasarlanmış hafif robot kolu.
K
- Kaçak akımLeakage currentBir cihazdan, olması gereken yol dışında topraklamaya ya da insana giden küçük akım.
- Kirchhoff yasalarıKirchhoff's laws (KCL, KVL)Bir düğüme giren akımların toplamı çıkanlara, kapalı bir döngüdeki gerilim artışları düşüşlere eşittir.
- Konformal kaplamaConformal coatingKartı nem, toz ve kirlilikten korumak için yüzeyine sürülen ince koruyucu vernik.
- KontaktörContactorBobinle çekilen, yüksek akımı açıp kapatan güç anahtarı.
- KrimpCrimpKontağın metal kovanını özel bir pense ile telin etrafında ezerek kurulan lehimsiz bağlantı.
- KV değeriKV rating (rpm/V)Fırçasız bir motorun, uygulanan her volt için boşta dakikada kaç devir döndüğü.
M
O
Ö
T
- Temas direnciContact resistanceİki metal yüzeyin birbirine bastırıldığı bir bağlantıda, temas noktasında oluşan küçük direnç.
- Termal via (ısı geçiş deliği)Thermal viaBir parçanın ısısını kartın bir katmanından diğerine taşımak için açılan, içi bakır kaplı delikler.
- Thevenin eşdeğeriThévenin equivalentİki ucundan bakılan doğrusal bir devrenin, bir gerilim kaynağı ile ona seri bağlı bir dirence indirgenmiş hâli.
- Tork sabiti (Kt)Torque constantMotorun sargısından geçen her amper için ürettiği tork: τ = Kt × I, birimi N·m/A.
- TVS diyot ve kenetleme gerilimiTVS diode, clamping voltageAşırı gerilimi belli bir değerde tutarak (kenetleyerek) fazla enerjiyi üzerinde ısıya çeviren koruma diyotu.
Y
- Yansıyan ataletReflected inertiaBir redüktörün bir tarafındaki ataletin öbür taraftan bakınca görünen değeri; oranın karesiyle büyür ya da küçülür.
- Yarı doğrudan tahrik (QDD)Quasi-direct driveDüşük oranlı (tipik olarak 6 ile 10) redüktörle kurulan, dışarıdan itilince kolayca dönen eklem tasarımı.
- Yük etkisiLoading effectBir devrenin çıkışına bağlanan yükün, ölçülen ya da üretilen gerilimi değiştirmesi.
- Y kondansatörüY capacitorŞebeke hattı ile toprak ya da yalıtılmış çıkış tarafı arasına, ortak mod gürültüsünü bastırmak için konan güvenlik kondansatörü.
Z
Bu aramayla eşleşen terim yok. Yazılarda geçen ama burada olmayan bir terim varsa sırada demektir.